binnen de poorten

JULES SCHELVIS

Binnen de poorten. Een verslag van twee jaar Duitse
vernietigings- en concentratiekampen

De Bataafsche Leeuw. Amsterdam, 2007.
144 blz. Geïllustreerd.
Prijs: €16,50

De bevrijding kwam geen dag te vroeg.
Een recensie door Jetje Manheim

“Op één van de belangrijkste momenten van mijn leven voerden vreugde en smart een hevig gevecht met elkaar. Ik was niet in staat de werkelijkheid goed tot mij te laten doordringen zodat de glans van de bevrijding aan mij voorbij ging. De laatste krachten die ik bezat mobiliseerde ik om weerstand te bieden aan mijn ziekte. Alles in mij verzette zich om dood te gaan. Ik wilde niet ziek zijn, maar mij overgeven aan de roes die de bevrijding met zich meebracht.
Dit schrijft Jules Schelvis over 8 april 1945, de dag waarop hij door de Fransen bevrijd wordt in Vaihingen an der Enz. De opgelopen vlektyphus weet hij mede door zijn wilskracht te overwinnen. Eind juni 1945 keert hij terug in Amsterdam, de stad waar hij in 1921 geboren is en waarvan hij houdt. Maar ook de stad waar hij op 26 mei 1943 als 22-jarige jongeman bij een razzia wordt opgepakt, samen met zijn vrouw Rachel en haar familie.

Zijn vrouw en familie overleven Sobibor niet. Hijzelf wordt in Sobibor op een wonderbaarlijke manier geselecteerd voor werk. Zo belandt hij in o.a. Dorohucza en het getto van Radom. Ook komt hij in Auschwitz terecht, waar opnieuw een selectie plaatsvindt: “Toen ik voor een van hen stond en de officier mij aankeek probeerde ik zo recht mogelijk te staan, terwijl ik diep ademhaalde. Misschien leek ik zo voller van postuur, gevulder dan ik in werkelijkheid was. Ik daagde hem uit door hem brutaal aan te kijken. Elke vezel in mijn lijf was erop gericht aan de kant der levenden terecht te komen. Hij wenkte met zijn hand naar links.

Van de 34.313 joden die tussen 2 maart en 20 juli 1943 uit Nederland op transport gingen naar Sobibór overleefden 15 vrouwen en 3 mannen. Jules Schelvis overleeft Sobibor en nog zes andere kampen in Polen en Duitsland. In ‘Binnen de Poorten’ beschrijft hij in een sobere, maar meeslepende stijl wat hij heeft meegemaakt in deze twee oorlogsjaren. Onlangs verscheen van dit boek de achtste, geheel herziene druk.

Binnen de Poorten is in 2010 ook als Luisterboek bij Uitgeverij Rubinstein uitgegeven.