from the ashes of Sobibor

THOMAS TOIVI BLATT

Muzeum Pojezierza ęczyńsko-Włodawskiego. Włodawa, 2008.
340 blz. Engelstalig.
Prijs: €10,-

Thomas Blatt (1927) is twaalf jaar oud wanneer de nazi’s zijn geboorteland Polen binnenvallen. Hij woont met zijn familie in het dorpje Izbica in het district Lublin. Een paar jaar later zal dit dorp, waarvan de bewoners in overgrote meerderheid joods zijn, gaan dienen als zogenaamd Transit-getto. Nadat grote aantallen van de oorspronkelijke bewoners zijn gedeporteerd naar één van de vernietigingskampen Belzec of Sobibor, worden de vrijgekomen huizen in Izbica gebruikt om tijdelijk onderdak te bieden aan joden uit andere delen van Polen. Na korte tijd worden deze mensen op hun beurt doorgestuurd naar één van genoemde kampen. Doel van deze procedure was niet alleen de regulering van de deportatiestroom naar de kampen, ook moest op deze manier de indruk worden gewekt dat sprake was van een massale verplaatsing van de joden en niet van een massale vernietiging. Mensen die waren aangekomen in Izbica stuurden immers vaak een bericht hierover aan de achtergeblevenen.
Op 28 april 1943 worden de laatste joden uit Izbica bijeengedreven en gedeporteerd naar Sobibor. Onder hen ook Thomas Blatt en zijn familie. Blatt heeft het geluk dat hij geselecteerd wordt voor werk in het kamp, zodat hij niet meteen de gaskamer in verdwijnt zoals vrijwel alle anderen. Enkele maanden later zal hij actief deelnemen aan de opstand die leidt tot sluiting van het kamp. Als één van de weinigen weet hij te ontsnappen. Maar nog is Blatt in Polen zijn leven niet zeker, want ook buiten het kamp wordt hij geconfronteerd met haat en geweld .