Sobibor in perspectief

Op 2 maart 1943 vertrok vanuit kamp Westerbork de eerste van in totaal 19 treinen naar Sobibor. In totaal werden 34.313 Nederlandse joden vanuit het kamp op de Drentse heide naar het vernietigingskamp Sobibor gedeporteerd. Slechts 18 overleefden. Het Herinneringscentrum Kamp Westerbork organiseerde op donderdagavond 1 maart 2007 in samenwerking met de Stichting Sobibor een herdenkingsprogramma onder de titel Sobibor in perspectief.

Tijdens het avondvullend programma werd voor een overvolle zaal het vernietigingskamp Sobibor vanuit het oogpunt van de wetenschappelijk onderzoeker, vanuit journalistiek oogpunt, alsook door de overlevende zelf belicht.
De avond begon met een schets van een historisch kader rondom de 19 transporten vanuit Westerbork naar Sobibor door prof.dr. Johannes Houwink ten Cate, directeur van het Centrum voor Holocaust en Genocidestudies aan de Universiteit van Amsterdam.
In aansluiting hierop vertelde Jules Schelvis zijn persoonlijk verhaal. Samen met zijn vrouw en schoonouders werd hij in op 1 juni 1943 naar Sobibor gedeporteerd. Door een combinatie van moed en geluk wist hij uitgekozen te worden voor een werkcommando en ontsnapte daarmee aan de gaskamers. Jules Schelvis is één van de 18 Nederlandse overlevenden van Sobibor en heeft verschillende publicaties verzorgd over de geschiedenis van vernietigingskamp Sobibor.

Na de pauze blikte Jules Schelvis aan de hand van beeld en geluid samen met Cees Labeur, oud-eindredacteur van Netwerk, terug op de Sobiborprocessen in 1985. Bij deze processen was Schelvis één van de aanklagers. Labeur was als journalist voor het actualiteitenprogramma Hier en Nu bij de zittingen aanwezig. In een tweegesprek stonden Schelvis en Labeur stil bij de betekenis van de processen en de rol van Jules Schelvis als (co-)aanklager (Nebenkläger) namens de talloze slachtoffers. Hierbij werden unieke filmbeelden van de kampoverlevenden en SS-ers uit Sobibor vertoond.

De bijeenkomst was een initiatief van de Stichting Sobibor en het Herinneringscentrum Kamp Westerbork en sluit aan bij verschillende activiteiten van de Stichting Sobibor om de ‘vergeten’ geschiedenis van vernietigingskamp Sobibor te belichten.