Op 16 april 2026 heeft Willem van Norel in het Nationaal Holocaustmuseum in Amsterdam, volkomen onverwachts, de Rachel Borzykowski Award ontvangen. Deze onderscheiding van Stichting Sobibor is een erkenning voor zijn jarenlange, tomeloze inzet om de herinnering aan vernietigingskamp Sobibor levend te houden.
De verpersoonlijking van onze missie
Tijdens de uitreiking sprak Martijn Pellis, oud-bestuurslid van de stichting, een laudatio uit waarin hij Willem omschreef als de “verpersoonlijking van de doelen die Stichting Sobibor zich stelt”. Willem is al sinds het begin in 2013 betrokken bij de Internationale Jeugdconferentie, een initiatief waarbij Nederlandse, Duitse en Poolse jongeren gezamenlijk Sobibor en Majdanek bezoeken.
Zijn verdienste ligt niet alleen in de organisatie, maar vooral in de bezielde wijze waarop hij jongeren begeleidt. Door zijn verhalen en persoonlijke aandacht weet hij de geschiedenis tastbaar te maken en jongeren te inspireren om de boodschap van vrijheid en menselijkheid door te geven.
Een leven in het teken van educatie en herinnering
Willem van Norel is al decennialang een drijvende kracht achter het zichtbaar maken van de Joodse geschiedenis, in het bijzonder in zijn eigen stad Elburg. Enkele van zijn belangrijkste wapenfeiten die tijdens de uitreiking werden gememoreerd:
- Reisleider Internationale Jeugdconferentie naar Sobibor: Hij is sinds 2013 bij deze bijeenkomst als organisator betrokken, die is gestart na de 70e herdenking van de opstand in Sobibor.
- Mede-oprichter van Museum Sjoel Elburg: Hij heeft een cruciale bijdrage geleverd aan de educatieve programma’s van het museum.
- Auteur en historicus: Hij schreef belangrijke standaardwerken zoals ‘Joods leven in Elburg’ en ‘Elburg en Omstreken in Oorlogstijd 1940-1945’.
- Digitale educatie: Hij initieerde en gaf vorm aan een uitgebreide website met educatief materiaal over de oorlogstijd.
- Persoonlijke verbinding: Willem onderhield een nauwe band met nabestaanden en overlevenden, waaronder zijn goede vriend Jules Schelvis. Aan Jules beloofde hij plechtig de verhalen over Sobibor te blijven vertellen. En dat doet Willem tot op de dag van vandaag.
Over de Rachel Borzykowski-penning
De award is vernoemd naar Rachel Borzykowski, de eerste echtgenote van Jules Schelvis. Rachel werd in 1923 geboren in Amsterdam en werkte als naaister voordat zij in 1941 met Jules trouwde in de hoop aan deportatie te ontkomen. Op 1 juni 1943 werden zij vanuit Westerbork naar Sobibor gedeporteerd. Bij aankomst werd Jules geselecteerd voor dwangarbeid, terwijl Rachel diezelfde dag werd vermoord.
Met het uitreiken van deze penning eert Stichting Sobibor personen die, net als Willem van Norel, op bijzondere wijze bijdragen aan het vergroten van de bekendheid over het voormalige vernietigingskamp en de slachtoffers die daar hun leven lieten.
Willem, we zijn je bijzonder erkentelijk voor alles wat je voor de stichting en de nagedachtenis aan allen die in Sobibor zijn vermoord, hebt betekend.
