In Sobibor zijn van april 1942 tot en met oktober 1943 minstens 180.000 Joden door vergassing om het leven gebracht. Vanuit het Nederlandse kamp Westerbork werden 34.313 Joden, verdeeld over 19 transporten, naar het in Polen gelegen Sobibor gestuurd. Van hen keerden na de oorlog slechts 18 personen terug.

Het blijven noemen van namen is belangrijk in de Joodse traditie. Wij proberen op deze website niet alleen de namen te noemen van de in Sobibor vermoorde Nederlandse Joden, maar ook een verhaal te vertellen over hun leven.

Anstadt - Karol

Karol Anstadt werd op 21 november 1891 geboren in de Poolse stad Lemberg (Lwów) die indertijd behoorde tot Oostenrijk-Hongarije en nu in Oekraïne ligt. Met de Joodse religie had hij weinig, maar met het Jiddisch des te meer. Hij was artistiek. Hij kon goed tekenen en schilderen. Hij kreeg een baan als designer bij een borduurinrichting…

Lees meer

Borzykowski Rachel

Rachel Borzykowski was gehuwd met Jules Schelvis, de oprichter van Stichting Sobibor. Rachel en Jules zaten in het transport naar Sobibor dat op 1 juni 1943 vanuit Westerbork vertrok. Jules was een van de weinigen die Sobibor overleefde, Rachel werd er op 4 juni 1943 vermoord.

Jules Schelvis werd op 7 januari 1921 in Amsterdam geboren als zoon van diamantzager Jacob Schelvis…

Lees meer

Boutelje - Abraham Elias

Abraham Elias Boutelje was gepromoveerd in de Slavistiek en werkte als vertaler van Poolse, Russische, Servo-Kroatische en Tsjechische werken en hij maakte de prachtigste vertalingen. Wie was hij?

Abraham werd op 29 maart 1894 geboren in het gezin van Israël Boutelje (Amsterdam, 17 augustus 1859 – Amsterdam, 27 maart 1924) en Elisabeth Elte (Alkmaar, 25 december 1864)…

Lees meer

Dam van - Max

Op dinsdag 23 maart 1943 vertrok de vierde trein vanuit Westerbork naar Sobibor. Van de 1250 mannen, vrouwen en kinderen zou niemand de oorlog overleven. Iemand die omstreekst dezelfde datum vanuit Frankrijk op transport naar Sobibor werd gezet, was de Nederlandse kunstschilder Max van Dam.

Max van Dam (*1910) was een zoon van Aron van Dam, SDAP-voorman in Winterswijk, en Johanna Leviticus…

Lees meer

Davids - Hakkie

Het gezin Davids heeft heel wat talenten voortgebracht, Hakkie Davids werd als Hartog David in de Raamstraat in Rotterdam op 22 mei 1879 geboren en was de oudere broer van Louis Davids en Heintje Davids. Zijn ouders, Levie David (Rotterdam, 25 oktober 1857 – Rotterdam, 6 augustus 1909) en Francina Terveen (Rotterdam, 19 januari 1858 – Amsterdam, 22 mei 1927), verdienden hun geld door op kermissen …

Lees meer

Delaville - Abraham Daniël

Abraham Daniël Delaville was beambte van de Israëlitische Gemeente in Amsterdam en leraar op een Joodse school. Abraham Daniël werd vernoemd naar zijn opa, Abraham Daniël Delaville (1807-1877). Het gezin Delaville woonde in juni 1941 op de Plantage Middenlaan 23-2. Ze waren buren van Henriëtte Pimentel, de directrice van de crèche die bij de Hollandse Schouwburg hoorde…

Lees meer

Doof - Salomon

Salomon (Sally) Doof werd op 4 januari 1908 in Amsterdam geboren als zoon van Rachel Kijl (Amsterdam, 3 juni 1888) en koopman Daniël Doof (Amsterdam, 11 augustus 1889 – Sobibor, 2 juli 1943). Zijn moeder Rachel overleed op 25 december 1916 aan de gevolgen van een ongeval. Ze zeemde de ramen en viel in de gracht. Ze kreeg tyfus door besmet water en overleed.
Vader Daniël hertrouwde met…

Lees meer

Flesschedrager - Benjamin

Benjamin Flesschedrager werd op 8 september 1895 in Amsterdam geboren als zoon van Barend Flesschedrager en Kaatje Waterman en hij trouwde in Zaandam op 5 juli 1917 met Sara Coezijn (Amsterdam, 7 augustus 1895), dochter van Philip Coezijn en Vrouwtje Poppegaai.

De familie Flesschedrager is een oud Joods-Amsterdams geslacht…

Lees meer

Furth - Simon

Simon Furth werd op 19 december 1912 in Amsterdam geboren. Hij was leerling diamantbewerker. Hij speelde uitstekend viool en had les van Ferdinand Helmann, eerste concertmeester van het Concertgebouworkest. Door ondersteuning van het Henri Polakfonds kon hij als violist studeren. In 1935 trouwde hij met de joodse kantoorbediende Elisabeth Papier en in hetzelfde jaar werd hij violist van het Concertgebouworkest. Na de bezetting van Nederland door Duitsland in 1940 werd de uitvoering van werken van de joodse componisten Gustav Mahler en Felix Mendelssohn verboden. In april 1941 werden de joodse orkestleden…

Lees meer

Godefroi - Catharina

Catharina Godefroi (Cato zoals ze werd genoemd) is geboren op 24 mei 1892 te Amsterdam in een familie van eenvoudige nette mensen, waarin nog de echo voelbaar was van het feit dat ze eens de eerste Joodse minister uit de geschiedenis van Nederland hebben opgeleverd: Michel Henry Godefroi was minister van Justitie in het eerste kabinet Thorbecke en de familie had een zekere trots over zijn bestaan. Die was nog te merken aan de omstandigheid dat…

Lees meer

Godschalk - Rika Wilhelmina

Rika Wilhelmina Godschalk werd op 6 juni 1898 in Rotterdam geboren als dochter van Hartog (Henri) Godschalk (Rotterdam, 24 oktober 1864), accountant, en Catharina Haagens (Rotterdam, 17 oktober 1874) op de Karresteeg 14. Het gezin verhuisde in de jeugd van Rika naar de Nieuwe Binnenweg 126b. Op 2 augustus 1923 huwde Rika…

Lees meer

Goudeket - Isaac

Op de persoonskaart van de Joodse raad staat zijn naam: Isaac Goudeket en dan is er met rood doorheen geschreven Tr 8-6-43. In de rechter bovenhoek staat een, eveneens rode, V en een verwijzing naar B. 62. Tot slot links bovenin een gestempelde afdruk: k l
Een foto, die ik kortgeleden in bezit kreeg, en die persoonskaart is wat er tastbaar resteert van grootvader Goudeket. Geboren op 11 augustus 1883, bootwerker van beroep en joods, Nederlands Israëlitisch om precies te zijn en getrouwd met…

Lees meer

Goudeket - Rita

Rita Emily (Rita) Goudeket wordt op 4 november 1930 geboren in Amsterdam. Ze is enig dochter van Maurits (Mau) Goudeket en zijn vrouw Rebecca (Bep) Goudeket – Neeter en wonen in de Rivierenbuurt in de Roerstraat 83-II te Amsterdam vlak voor een klein plantsoen. Mau werkte volgens het telefoonboek van 1942 bij de Handel Maatschappij Europa Azie…

Lees meer

Hellmann - Bernhard

Het gebeurde op een woensdag in maart, in 1943. Rond het middaguur arriveerden de Nederlandse politieagenten Abraham Kipp en Hendrik Reit in een motor met zijspan bij de boerderij van Cornelis Brouwer aan de Krommesteeg in Ede. Brouwer was net klaar met de warme maaltijd die hij, zoals hij de laatste tijd gewoon was, had genuttigd met onderduiker Wout. Het was het enige moment van de dag waarop Wout, die eigenlijk Bernhard Hellmann heette, in de boerderij kwam. Overdag…

Lees meer

Laaij (Laay) de - David

David de Laaij was een van de zuurventers van vooroorlogs Amsterdam. Hij werd geboren op Sobibor op 

Lees meer

Leeuw de - Lena

Lena de Leeuw. Augustus 1920 gaat Lena werken bij de Bijenkorf op de hoedenafdeling en in 1924 wordt zij directrice van het hoedenatelier. In 1925 vraagt zijn een paspoort aan en reist voor haar werk naar Parijs. In 1928 trouwt Lena met Hijman..

Lees meer

Loonstein - Marianne

Lees meer

Marianne Loonstein werd op 4 september 1863 geboren in Den Helder. Daar trouwde ze in 1890 met Izaak Leendert Groen, die handelaar in confectie was, ook wel ‘galanteriekoopman’ genoemd. Hun kinderen werden in Zaandam geboren. In 1914 overleed haar man. Zijn steen staat op de joodse begraafplaats aan de Westzanerdijk. Marianne ging na zijn dood door als winkelierster, vermoedelijk in confectie…

Luteraan - Jaantje

Jaantje Luteraan kwam uit Zwolle, waar ze op 15 juli 1881 werd geboren. Ze was een dochter van Eduard Luteraan en Aaltje Stibbe. Eduard en Aaltje kregen nog meer kinderen; Eva (Zwolle, 14 augustus 1875 – Sobibor, 14 mei 1943), Betje (Zwolle, 31 oktober 1877 – Auschwitz, 11 december 1942) en David (Zwolle, 23 oktober 1884 – Auschwitz, 29 oktober 1942). Eduard en Aaltje overleden op jonge leeftijd…

Lees meer

Metzelaar - Hijman

Hijman Metzelaar. Deed na de ULO diverse opleidingen, waaronder boekhouding, gemeentefinanciën en Duits (!) en kwam in   mei 1921 als schrijver in het Wilhelmina Gasthuis. In augustus 1921 is er een schrijven van het ziekenhuis waarin een hogere rang en salaris toegekend wordt. Jaarlijks wordt dat gecontinueerd…

Lees meer

Moffie - Rachel (Brutale Coba)

Een legende voor de 2e Wereldoorlog was “Brutale Coba”, een visverkoopster voor de Jodenbreestraat nummer 30 / Houtkopersdwarsstraat, bij het toenmalige café De Grote Slok. Volgens de overleveringen bediende Brutale Coba zich van een oude truc, via een rietje in de anus een vis volblazen met lucht, waardoor de vis er boller, glanzender en verser uitzag. Ging je bij Brutale Coba de vis goed inspecteren en zag je van de koop af, dan werd je, ook weer volgens de overleveringen, de huid volgescholden. Vandaar de bijnaam…

Lees meer

Moppes van - Jacob

Jacob van Moppes (Amsterdam, 18 augustus 1876 – Sobibor, 26 maart 1943) was de zoon van Jacob Isaac van Moppes en Klaartje Goldsteen. Hij werd slager van beroep en trouwde in 1902 met Sara Haringman (Amsterdam, 15 juli 1861- 7 april 1930) en na het overlijden van Sara trouwde hij op 27 mei 1931 met Mietje Haringman (Amsterdam, 20 oktober 1885 – Sobibor, 26 maart 1943). Sara en Jacob hadden…

Lees meer

Philipse - Van Buren - Jannetje

Jannetje van Buren was de jongste van een gezin van zes kinderen. Haar ouders hadden een winkel in Goedereede. Jannetje trouwde op 14 mei 1875 met Joseph Salomon Philipse, een geboren en getogen Briellenaar. Het echtpaar vestigt zich in Brielle. Joseph begint daar zijn eerste dansschool. Menig Briellenaar krijgt bij hen dansles…

Lees meer

Saartje - Daniel , Vrenkel - Greta

Daniël Vrenkel en zijn vrouw Saartje West waren Groningers. Daniël werd geboren in Vlagtwedde op 13 juli 1905 en Saartje in Wildervank op 6 oktober 1909 en ze trouwden in 1930. Daniël was ondernemer en samen met zijn vader Mozes en broer Heiman dreven de Vrenkels de ‘Veenkoloniale Zakkenhandel Fa. M Vrenkel en Zonen. Ze produceerden jute zakken voor allerlei doeleinden…

Lees meer

Sluijzer - Levie

Levie Sluijzer werd op 6 april 1943 gedeporteerd van Westerbork naar Sobibor. Hij sprak met zijn achterblijvende broer af om een briefje aan de onderkant van zijn wagon te verstoppen. De broers wisten dat dezelfde treinen heen en weer reden. Broer Mozes overleefde de oorlog en bewaarde het onthutsende verslag uit de eerste hand. In het boek Vernietigingskamp Sobibor van Jules Schelvis wordt deze geschiedenis uitgebreid beschreven. Het originele briefje…

Lees meer

Steinberg-Hertz - Salomon en Selma

“Het waren twee lieve oude mensen. Zij moesten mij ontslaan, omdat een Arisch meisje niet langer mocht dienen in een joods huishouden. Maar wij hielden contact met elkaar. Ze mochten ook niet meer reizen met de bus. Toen ik trouwde in Geleen, kwamen ze helemaal te voet vanuit Beek om ons een cadeau te bezorgen voor ons huwelijk.” Aldus mevrouw Anna Gulikers uit het Limburgse Beek. Zij sprak over het Joodse echtpaar Steinberg…

Lees meer

Stodel - Abraham

Hij was schoenmaker van beroep, maar speelde een essentiële rol in de synagoge. Wie was Abraham Stodel?

Abraham Stodel werd geboren op 19 juli 1887 als zoon van Salomon Stodel (1854) en Aaltje Visser (1858) en hij trouwde op 14 mei 1914 met Espérance Abram (Amsterdam, 27 april 1884). Espérance en Abraham kregen op 21 mei 1916 een zoon, Salomon. Salomon overleed op 6 oktober 1916…

Lees meer

Vleeschdraager - IJsaäc

IJsaäc (IJk) Vleeschdraager werd op 27 januari 1881 geboren als oudste zoon van Isaäc Vleeschdraager en Sara Jacobs. Het gezin zou uit 4 jongens en 4 meisjes bestaan. Hij was eerst diamantbewerker en later vertegenwoordiger in fotografische artikelen. Hij was een heel goede amateurfotograaf. Toen er in de diamantindustrie minder werk kwam maakte hij van zijn hobby zijn beroep.

Jaantje Vleeschdraager-Luteraan werd op 15 juli 1881…

Lees meer

Vries de - Samuel

Sam de Vries werd op 24 september 1892 geboren in Amsterdam. Hij was een zoon van de acteur Louis de Vries en begon al jong bij diens toneelgezelschap. Hij maakte in 1915/1916 een tournee door Nederlandsch Indië, werkte daar enige tijd bij het toneelensemble Een lach en een traan, en kwam in 1918 terug naar Nederland, waar hij zijn loopbaan voortzette bij zijn vader in de Hollandsche Schouwburg. Hij was verbonden…

Lees meer

Weisbard - Karl en Hennie Malke Finkel

Awigdor Kiwe (Karl) Weisbard werd geboren in Rozdol in Galicië op 28 maart 1877. Hij trouwde met Hennie Malke Finkel (Tarnopol, 4 april 1880 – Sobibor, 2 april 1943) en het echtpaar trok in eerste instantie naar Wenen, waar op 5 maart 1903 hun dochter Franziska werd geboren en op 6 juni 1904 dochter Rosa (Sobibor, 23 juli 1943).

In 1905 ging het gezin naar Rotterdam. Ze werden op 28 april 1905…

Lees meer

Wied de - Izaak

Izaak werd 44 jaar oud…

Lees meer

Zwarte de - Walvisch - Klaartje

Klaartje Walvisch werd geboren op 6 februari 1911 in de oude Jodenbuurt in Amsterdam en trouwde in december 1934 met Joseph de Zwarte (Amsterdam, 2 augustus 1911 – 31 maart 1944), zoon van Simon de Zwarte en Mietje Polak. Klaartje was de dochter van Mietje Breemer en Barend Walvisch en het gezin had 11 kinderen, waaronder…

Button Text